Helaas hebben we vorig jaar moeten vaststellen dat de ruïne van de voormolen aan de Lek, ter hoogte van de Rolafweg, is verdwenen. Deze blijkt geruimd te zijn door Rijkswaterstaat. Wat een verlies. Dit was een magische plek, met de mystieke sfeer van vergane tijden. Spijtig genoeg genoot deze ruïne niet de bescherming van een monumentenstatus. Alhoewel het geen officieel monument was, was het een interessant watererfgoed en vormde het samen met de heul een herinnering aan de moeizame afwatering van de polders Wiel en Vogelzang.

In ons artikel over de heul, gaan we in op het systeem van afwatering in de polders Wiel en Vogelzang, daarin worden ook de molens van deze polders en hun functie beschreven.

Een kleine samenvatting over de Voormolen: Deze stond sinds 1599 aan de binnenkant van de Lekdijk en zorgde voor het laatste zetje om het water uit de gemeenschappelijke boezem van de polders Wiel en Vogelzang door de heul weg te malen. In 1615 moest men het systeem echter optimaliseren en werd de Voormolen afgebroken en verplaatst naar de Lek aan het eind van de voorboezem (het uitwateringskanaal vanuit de heul). Was de waterstand in de Lek hoog, dan werd de Voormolen ingezet om het water in de Lek te malen.

De Voormolen, een wipmolen, werd in 1781 dusdanig beschadigd door kruiend ijs, dat een nieuwe molen gebouwd moest worden. Dit werd een achtkantige grondzeiler, een ander type molen. Na de orkaan van 1818 die de molen van de polder Vogelzang verwoeste, werd de molen van de Wielse polder verbeterd en de capaciteit van de Voormolen vergroot door er een vijzel in te plaatsen.

Door de bouw van het stoomgemaal bij de dijk in 1872 werd de Voormolen overbodig en verviel deze tot een ruïne aan de Lek.

Eeuwig zonde dat deze verdwenen is, het was een prachtige plek en een interessant watererfgoed, dat samen met de heul een levende herinnering aan de moeizame afwatering van de polders Wiel en Vogelzang en de strijd tegen het water was.

We willen voorkomen dat hetzelfde met de heul gebeurt.